UPI ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗಮನಿಸಿ: ಇನ್ಮುಂದೆ ‘ಉಚಿತ‘ ಸೇವೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳುತ್ತಾ? ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಶುಲ್ಕದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನ ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸುವ UPI (ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತಹ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದರ ಅರ್ಥ ನಾಳೆಯಿಂದಲೇ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ – ಇದೊಂದು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ತನಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಜ್ಜೆಯಷ್ಟೇ.
ಏನಿದು ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ?
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ಎಂಬ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ:
- ವಾರ್ಷಿಕ ₹1.5 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯವಾಗಬಹುದು.
- ಶುಲ್ಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 0.3% ರಿಂದ 0.5% ರಷ್ಟು ಇರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ (ಅಂದರೆ ನಾವು-ನೀವು ಮಾಡುವ ದೈನಂದಿನ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ) ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಬೀದಿಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ಈ ಶುಲ್ಕದ ಹೊರೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.
- ವಹಿವಾಟಿನ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಟರ್ನ್ಓವರ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೂ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ.
MDR ಎಂದರೇನು? ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ
ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಆ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಮಾಡುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಪೇಮೆಂಟ್ ಆಪ್ಗಳಿಗೆ (PhonePe, Google Pay, Paytm ಮುಂತಾದವು) ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ MDR ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸುಮಾರು 1.5% ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ UPI ಪಾವತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇರಲಿಲ್ಲ – ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ UPI ಇಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು.
ಪಾವತಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಶುಲ್ಕ ಬೇಕು?
UPI ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಷ್ಟೂ, ಈ ಸೇವೆ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಾದ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ವಲಯದವರು ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಒಟ್ಟು UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 4ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟು ಹಣಕಾಸಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 67ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೆ, ಪೇಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹5,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯ ಸಿಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
UPI ಪ್ರಗತಿ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು
ಕಳೆದ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳೊಂದರಲ್ಲೇ UPI ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ 2,360 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ₹29.9 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ PhonePe ಮತ್ತು Google Pay ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಭಯ ಬೇಕಿಲ್ಲ
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ – ಈಗ ಪ್ರಸ್ತಾಪದಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಲ್ಕ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಆಟೋದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ಮಾಡುವ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಈಗಿನಂತೆಯೇ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆಯಷ್ಟೇ; ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ ಹೊರಬೀಳುವವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾರಾಂಶ
UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೂ, ಆಳವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನವು ಸದ್ಯದ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.